Từ ngày 1.7.2026, cùng với việc Luật Dân số 2025 và Nghị định số 168/2026/NĐ-CP có hiệu lực, người lao động sinh con thứ hai sẽ được áp dụng nhiều quy định mới về chế độ thai sản. Đây là chính sách nhằm bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động, đồng thời góp phần hỗ trợ các gia đình trong quá trình sinh và nuôi con.

     Theo quy định, người lao động được hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai nếu đáp ứng các điều kiện của pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH).

     Đối với lao động nữ, điều kiện hưởng là sinh con thứ hai và tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống. Đối với lao động nam, phải đang tham gia BHXH bắt buộc, vợ sinh con thứ hai và tại thời điểm sinh, người vợ cũng có một con đẻ còn sống.

     Một trong những điểm đáng chú ý là thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ khi sinh con thứ hai được nâng lên 7 tháng. Thời gian nghỉ này bao gồm cả trước và sau sinh, trong đó thời gian nghỉ trước sinh không quá 2 tháng.

     Nếu sinh đôi trở lên, từ con thứ hai trở đi, người mẹ được nghỉ thêm 1 tháng cho mỗi con. Quy định này tạo điều kiện để người mẹ có thêm thời gian phục hồi sức khỏe và chăm sóc trẻ sơ sinh.

    Đối với lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc, khi vợ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ hưởng chế độ thai sản 10 ngày làm việc. Trường hợp vợ sinh ba trở lên thì từ con thứ ba trở đi, người cha được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con.

    Về mức hưởng, lao động nữ được trợ cấp thai sản trong toàn bộ thời gian nghỉ theo quy định của Luật BHXH năm 2024.

     Cụ thể, mức trợ cấp thai sản được xác định bằng số tháng nghỉ thai sản nhân với mức trợ cấp một tháng. Trong đó, trợ cấp thai sản một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.

    Như vậy, với thời gian nghỉ 7 tháng, người lao động đủ điều kiện sẽ được hưởng trợ cấp thai sản trong cả 7 tháng theo mức bình quân tiền lương đóng BHXH nêu trên.

    Ngoài khoản trợ cấp hằng tháng, lao động nữ sinh con còn được hưởng trợ cấp một lần khi sinh con. Mức trợ cấp bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh cho mỗi con theo quy định của Luật BHXH năm 2024. Hiện nay, mức tham chiếu là 2,53 triệu đồng/tháng, tương ứng khoản trợ cấp một lần là 5,06 triệu đồng cho mỗi con.

    Việc bổ sung chế độ thai sản đối với trường hợp sinh con thứ hai thể hiện sự đồng bộ giữa chính sách dân số và chính sách BHXH. Chính sách mới không chỉ mở rộng quyền lợi cho người lao động mà còn góp phần giảm áp lực tài chính đối với các gia đình trong giai đoạn sinh con, chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ, hướng tới mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội lâu dài.