Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, phóng viên Tạp chí Lao động Đoàn thể đã có cuộc trao đổi với đồng chí Nguyễn Đình Khang - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về sứ mệnh lịch sử, vai trò và vị trí của giai cấp công nhân Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

     - Thưa đồng chí, nhìn lại tiến trình cách mạng Việt Nam và đặc biệt là gần 40 năm đổi mới, đồng chí đánh giá như thế nào về sứ mệnh lịch sử, vai trò và vị trí của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay?

     Từ khi ra đời đến nay, giai cấp công nhân Việt Nam luôn gắn liền với sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và giữ vai trò là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng. Trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng ta luôn nhất quán và không ngừng hoàn thiện quan điểm, đường lối xây dựng giai cấp công nhân phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước.

    Đặc biệt, trong gần 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, giai cấp công nhân nước ta đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng, khẳng định vai trò nòng cốt trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Giai cấp công nhân là lực lượng trực tiếp duy trì và phát triển sản xuất, tạo ra phần lớn của cải vật chất cho xã hội, đóng góp chủ yếu vào ngân sách nhà nước và tăng trưởng kinh tế.

    Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, hiện nay, cả nước có khoảng 17,5 triệu lao động trong lĩnh vực công nghiệp – xây dựng và 21,2 triệu lao động trong khu vực dịch vụ, chiếm khoảng 39% dân số và 73,6% lực lượng lao động xã hội. Chất lượng nguồn nhân lực công nhân từng bước được nâng lên; tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng từ 64,5% năm 2020 lên khoảng 70% năm 2025; trong đó, tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ tăng từ 24,1% lên khoảng 29,2%.

    Đáng chú ý, một lớp công nhân trẻ có trình độ, có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học - công nghệ hiện đại đang hình thành, thể hiện rõ sức bật mới của giai cấp công nhân Việt Nam trong kỷ nguyên số. Cùng với đó, đời sống vật chất và tinh thần của công nhân từng bước được cải thiện; việc làm cơ bản ổn định; thu nhập, tiền lương được nâng lên; môi trường làm việc ngày càng tốt hơn; quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.

   - Hướng tới Đại hội XIV của Đảng, cán bộ, đoàn viên công đoàn và công nhân, người lao động cả nước đã thể hiện trách nhiệm và vai trò của mình như thế nào, thưa đồng chí?

    Hướng tới Đại hội XIV của Đảng, cán bộ, đoàn viên công đoàn, công nhân, viên chức, người lao động cả nước đã tích cực thi đua lao động, sản xuất, sáng tạo, đóng góp thiết thực vào nâng cao năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả sản xuất kinh doanh. Không khí thi đua sôi nổi ấy không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm mà còn khẳng định niềm tin của giai cấp công nhân đối với sự lãnh đạo của Đảng.

   Đặc biệt, công nhân, người lao động đã tham gia góp ý tâm huyết, trách nhiệm vào các dự thảo văn kiện trình Đại hội. Những ý kiến này xuất phát từ thực tiễn lao động, sản xuất và đời sống, phản ánh rõ nguyện vọng chính đáng của giai cấp công nhân trong giai đoạn phát triển mới.

    Chúng tôi nhất trí cao với các dự thảo văn kiện do Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII trình Đại hội. Đây là những văn kiện có tầm chiến lược, thấm nhuần sâu sắc tư tưởng “dân là gốc”, nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh, qua đó khơi dậy mạnh mẽ khát vọng vươn lên, cống hiến của công nhân, người lao động trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

     - Là tổ chức đại diện lớn nhất của giai cấp công nhân, Công đoàn Việt Nam đã triển khai những giải pháp trọng tâm nào để tham gia xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh?

    Với vai trò là trung tâm tập hợp, đoàn kết giai cấp công nhân và người lao động cả nước, Công đoàn Việt Nam đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm cùng cả hệ thống chính trị xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh.

    Trước hết, công đoàn các cấp đặc biệt chú trọng công tác bồi dưỡng, giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao trình độ pháp luật, ý thức giai cấp và tinh thần dân tộc cho công nhân. Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được triển khai thường xuyên; các hình thức tuyên truyền được đổi mới, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số. Hàng năm, có trên 80% đoàn viên, người lao động được học tập, quán triệt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

    Cùng với đó, công đoàn tích cực tham gia đào tạo, nâng cao trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp cho công nhân; vận động học tập suốt đời; phối hợp tổ chức các lớp đào tạo, đào tạo lại; xây dựng quỹ khuyến học, điểm học tập; khuyến khích mô hình kèm cặp giữa công nhân bậc cao và công nhân mới.

     Các phong trào thi đua yêu nước, đặc biệt là phong trào “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo” đã thu hút đông đảo công nhân tham gia, tạo ra hàng triệu sáng kiến với giá trị làm lợi hàng trăm nghìn tỷ đồng, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả lao động.

     Bên cạnh đó, Công đoàn Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động thông qua đối thoại, thương lượng tập thể, tham gia xây dựng chính sách pháp luật và triển khai hiệu quả các chương trình phúc lợi như “Mái ấm Công đoàn”, “Tết Sum vầy”, “Tháng Công nhân”…

    - Từ thực tiễn xây dựng giai cấp công nhân hiện nay, đồng chí có những đề xuất, kiến nghị trọng tâm nào trình Đại hội XIV của Đảng?

    Bên cạnh những kết quả đạt được, nhiệm vụ xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam vẫn đứng trước nhiều thách thức như chất lượng nguồn nhân lực chưa theo kịp yêu cầu phát triển, tiền lương chưa đáp ứng mức sống tối thiểu, hệ thống phúc lợi xã hội còn thiếu, mô hình quản trị nhân lực chậm đổi mới.

    Từ thực tiễn đó, chúng tôi đề xuất Trung ương Đảng và Đại hội XIV một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm: ban hành chiến lược xây dựng giai cấp công nhân gắn với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm phân phối hài hòa lợi ích, tiến tới quy định mức sống tối thiểu; mở rộng hệ thống an sinh xã hội; nghiên cứu giảm thời giờ làm việc gắn với nâng cao năng suất lao động.

    Đồng thời, cần tăng cường tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận; tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW để hình thành chủ trương mới về xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh trong kỷ nguyên phát triển mới; tiếp tục đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò của Công đoàn Việt Nam.

    Với niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng và thành công của Đại hội XIV, giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam nguyện đoàn kết một lòng, phát huy truyền thống vẻ vang, tinh thần tiên phong cách mạng, quyết tâm sớm đưa Nghị quyết Đại hội vào cuộc sống, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

    Xin cảm ơn đồng chí!