Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Dân số. Đáng chú ý, từ ngày 1.1.2027, phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi sẽ được hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng. Đây được xem là một trong những chính sách mới nhằm khuyến khích duy trì mức sinh hợp lý và hỗ trợ người lao động trong bối cảnh nhiều địa phương đang có mức sinh giảm.

     Theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP, mức hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng được áp dụng đối với 3 nhóm đối tượng gồm: phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ sinh con tại các tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.

    Trường hợp người phụ nữ đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng nêu trên thì chỉ được hưởng một mức hỗ trợ theo quy định.

    Kinh phí hỗ trợ do ngân sách địa phương bảo đảm. Việc chi trả sẽ được thực hiện cùng thời điểm đăng ký khai sinh thông qua hệ thống dữ liệu liên thông, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng định danh điện tử VNeID. Chủ tịch UBND cấp xã sẽ căn cứ dữ liệu có sẵn để quyết định hỗ trợ, giúp giảm thủ tục giấy tờ cho người dân.

    Ngoài chính sách hỗ trợ tài chính, Nghị định cũng hướng dẫn cụ thể chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai theo Luật Dân số.

    Theo đó, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng; lao động nam có vợ sinh con thứ hai được nghỉ 10 ngày làm việc nếu đáp ứng điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

     Nghị định nêu rõ, lao động nữ được hưởng chế độ này khi tại thời điểm sinh con thứ hai đang có một con đẻ còn sống. Tương tự, lao động nam được hưởng chế độ khi vợ sinh con thứ hai và người vợ tại thời điểm sinh cũng đang có một con đẻ còn sống.

    Tuy nhiên, trường hợp lao động nữ mang thai từ đủ 22 tuần tuổi trở lên nhưng bị sảy thai, thai chết lưu hoặc thai chết trong khi chuyển dạ dù vẫn được hưởng chế độ thai sản theo Luật Bảo hiểm xã hội, song không thuộc diện hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai theo quy định của Luật Dân số.

    Thủ tục giải quyết chế độ thai sản tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và quy trình giải quyết chế độ của cơ quan bảo hiểm xã hội. Người kê khai hồ sơ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của thông tin cung cấp.

    Theo các chuyên gia, chính sách hỗ trợ tài chính và mở rộng quyền lợi thai sản cho người sinh đủ hai con trước 35 tuổi không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ an sinh mà còn góp phần tạo điều kiện để người lao động yên tâm sinh con, nuôi dạy con trong bối cảnh áp lực chi phí cuộc sống ngày càng tăng.

     Các quy định của Nghị định 168/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1.7.2026. Riêng chính sách hỗ trợ đối với phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi và phụ nữ sinh con tại địa phương có mức sinh thấp sẽ chính thức áp dụng từ ngày 1.1.2027.